इस्कॉनचे संस्थापक श्रील प्रभुपाद हे पूर्व आणि पश्चिम यांच्यातील संवादाचे प्रतिनिधित्व करतात : हिंडोल सेनगुप्ता

रुणांना हिंदू जागतिक दृष्टिकोनाची पुन्हा ओळख करून देण्यासाठी मी प्रयत्नरत.
~ श्रील प्रभुपाद यांनी हिपींच्या मदतीने जागतिक चळवळ उभारली.
~ श्रील प्रभुपाद यांनी न्यूयॉर्कच्या अप्पर ईस्ट साइडमधील हिप्पीझच्या मदतीने जागतिक चळवळ उभारली.

गोवा खबर : इस्कॉन या नावाने प्रसिद्ध असलेल्या इंटरनॅशनल सोसायटी फॉर कृष्णा चेतनेचे दिवंगत सर्वेसर्वा श्रील प्रभुपाद हे पूर्व आणि पश्चिम यांच्यातील परस्परसंवादाच्या एका अनोख्या नात्याचे प्रतिनिधित्व करत असल्याचे मत संस्थेचे संस्थापक आचार्य यांचे नवीनतम चरित्र ‘सिंग, डान्स अँड प्रे’ चे लेखक हिंडोल सेनगुप्ता यांनी रविवारी व्यक्त केले.

गोव्यातील कुमाऊँ साहित्य महोत्सवाच्या दुसऱ्या आणि समारोपाच्या दिवशी बोलताना सेनगुप्ता यांनी श्रील प्रभुपाद आणि स्वामी विवेकानंद यांच्यातील समांतर हिंदू तत्त्वज्ञानाचा परिचय करून दिला, तसेच इस्कॉनच्या गुरुंच्या काही ठळक वैशिष्ट्यांवर संवादादरम्यान प्रकाश टाकला.
“मी एका अर्थाने तरुण पिढीला संपूर्ण नवीन प्रेक्षकांना, तुम्हाला माहीत असलेल्या संपूर्ण हिंदू कॅनव्हासमधील व्यक्तिरेखा आणि व्यक्तिरेखा, जगाचा किंवा हिंदू जागतिक दृष्टिकोनाचा विचार करून पुन्हा नव्याने ओळख करून देण्याचा प्रयत्न करत आहे, कारण त्यांना याबद्दल फारशी माहिती नाही. श्रील प्रभुपाद यांनी पूर्व-पश्चिम परस्परसंवादाच्या दृष्टीने महत्वाचे योगदान दिले आहे. या लोकांनी केलेले कार्य म्हणजे अनमोल खजिना असल्याचे सेनगुप्ता म्हणाले.
सेनगुप्ता म्हणाले की, कधीही परदेशात न गेलेला एक वृद्ध भारतीय, वयाच्या ७० व्या वर्षी अमेरिकेला भेट देतो आणि जागतिक चळवळ उभारण्यात यशस्वी होतो, ही वस्तुस्थिती चमत्कारापेक्षा कमी नाही.

“…मुळात ते अमेरिकेत त्यावेळी गेले, जेव्हा अमेरिकेत खळबळ माजलेली होती, बरोबर? ही बीटनिक पिढी होती. व्हिएतनामविरोधी निदर्शने होत होती, अमेरिका अशांत होती,” असे सेनगुप्ता म्हणाले.

“आणि ते अशा ठिकाणी गेले होते ज्या ठिकाणी वरच्या पूर्वेकडील भागात मला काही वेळ घालवण्याची संधी मिळाली होती आणि आपण ज्यांना हिप्पी म्हणतो त्यामध्ये राहतात, तुम्हाला माहिती आहे, आणि त्यांच्या संपूर्ण समूहाला या जागतिक चळवळीत रूपांतरित करण्यास व्यवस्थापित करतात.  ही एक अविश्वसनीय कथा असल्याचे सेनगुप्ता म्हणाले.

अमेरिकेला भेट दिल्यानंतर एका दशकाच्या आत, श्रील प्रभुपाद यांनी जगभरात १०० मंदिरे आणि १०० केंद्रे बांधली, ज्याला इस्कॉन चळवळ म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

सेनगुप्ता यांनी स्वामी विवेकानंद आणि श्रील प्रभुपाद यांच्यातील त्यांच्या पश्चिमेकडील प्रवासाच्या संदर्भात हिंदू तत्त्वज्ञानाची स्वतःची सूक्ष्म व्याख्या सोबत घेऊन एक सूक्ष्म समांतर रेखाटले.

“पूर्वेचे प्रतिनिधित्व करणारे पश्चिमेसोबतच्या त्यांच्या संवादात अनेक अनुनाद आहेत. आणि लक्षात ठेवा की मी याचा उल्लेख या पुस्तकात केला आहे, विवेकानंद गेले आणि त्यांनी पश्चिमेला सर्वव्यापी असलेल्या परमात्म्याची शिकवण दिली. श्रील प्रभुपाद यांचा प्रवाससुध्दा आणखी खडतर होता. त्यांनी पश्चिमेला शिकवले की ईश्वराची संपूर्ण कल्पना कृष्णाच्या रूपात आहे, असे सेनगुप्ता म्हणाले.