गोवा खबर:जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने कोलवा समुद्रकिनाऱ्यावर विविध खात्यांच्या सहभागाने चक्रीवादळाचा सामना करण्यासाठी आपत्ती गटाची तयारी तपासण्यासाठी आणि एसओपी लागू करण्यासाठी परिसरातील लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्याव्यतिरिक्त अशा परिस्थिती हाताळणे यासाठी चक्रीवादळ आपत्ती निवारण मॉक ड्रिल आयोजित करण्यात आले.
१ मार्च २०२३ रोजी भारतीय हवामान विभाग, मेट्रोलॉजिकल सेंटर, गोवा यांनी सकाळी ८.३० वाजता विशेष बुलेटिन जारी केल्यावर प्रत्यक्ष मॉक ड्रिल सराव सुरू झाला होता की लक्षद्वीप क्षेत्र आणि लगतच्या दक्षिण पूर्व अरबी समुद्रावर एक चांगले चिन्हांकित कमी दाबाचे क्षेत्र पूर्व ईशान्येकडे केंद्रित झाले आहे. तसेच, पुढील १२ तासांत ते खोल दबावात आणि त्यानंतरच्या १२ तासांत चक्री वादळात तीव्र होण्याची दाट शक्यता असल्याचे सांगण्यात आले. त्यानंतर आयएमडीने विविध विशेष बुलेटिन जारी केले आणि प्रशासन सक्रिय झाले. गोव्यासाठी चक्रीवादळाची चेतावणी (ऑरेंज मेसेज) असे म्हटले आहे की पूर्व-मध्य अरबी समुद्रावरील एक अतिशय तीव्र चक्रीवादळ गेल्या ६ तासांत सुमारे ११ किमी प्रतितास वेगाने उत्तरेकडे सरकले आणि आज, ३ मार्च २०२३ रोजी भारतीय वेळेनुसार ८.३० वाजता केंद्रस्थानी होते. पूर्व-मध्य अरबी समुद्र अक्षांश १४.३°एन आणि रेखांश ७२.१°ई जवळ, पणजी-गोव्याच्या नैऋत्येस सुमारे २२० किमी, मुंबईच्या ३८० किमी दक्षिणेस, वेरावळ (गुजरात) च्या ६२० किमी दक्षिण-पूर्वेस. पुढील २४ तासांत त्याची तीव्रता आणखी वाढण्याची दाट शक्यता आहे. ते ईशान्येकडे सरकून ३ मार्चच्या सकाळच्या वेळेत गोव्याच्या किनार्यावर पोहोचण्याची आणि ३ मार्च रोजी 1000 IST ते 1300 Hrs IST दरम्यान गोव्याची किनारपट्टी ओलांडून अरांबोल आणि बेतुल दरम्यान जाण्याची दाट शक्यता आहे.
त्यानुसार विविध खात्यांना सज्ज राहण्याचे निर्देश देण्यात आले. चक्रीवादळांच्या संदर्भात आपत्ती सज्जतेची पातळी वाढविणे आणि अंतर ओळखणे हा या मॉक सरावाचा उद्देश होता. तेथे विविध परिस्थितींचा वापर करण्यात आला – कोलवा बीचवर असुरक्षित लोकसंख्येचे स्थलांतर आणि त्यानंतर शोध आणि बचाव आणि मदत कार्ये हाती घेण्यात आली. एनडीआरएफने हेली रेस्क्यूच्या माध्यमातून विशेष बचाव मोहीम राबविली. वाचविलेल्या आणि जखमी झालेल्यांना ईएसआय हॉस्पिटलसह जिल्हा रूग्णालयात दाखल करण्यात आले. मनुरा पेट्रोलियम पेट्रोल पंप आणि सीएनजी स्टेशनवरही गॅस गळतीची परिस्थिती होती. स्टेजिंग एरियाचे ठिकाण – पंडित जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, फातोर्डा शेजारील मोकळे मैदान होते. गोवा राज्यात नियोजित आगामी जी-२० प्रेसिडेंसीवर लक्ष ठेवून, या सरावाने संपूर्ण राज्यासाठी सुरक्षितता आणि सुरक्षा व्यवस्थापनाचा टप्पा निश्चित केला आणि पावसाळी हंगामासाठी सज्जता आणि क्षमता वाढीसाठीही चांगले संकेत दिले.
विविध प्रकारच्या नैसर्गिक आणि मानववंशजन्य धोक्यांवरील मॉक व्यायाम सज्जतेची संस्कृती विकसित करण्यात आणि जागरूकता निर्माण करण्यात मदत करतात. या मॉक एक्सरसाइजमुळे जिल्हा प्रशासनाला सज्जतेचे मूल्यांकन करणे, जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन योजना, मानक कार्यप्रणाली यांचा आढावा घेणे आणि कोणत्याही आपत्ती किंवा आपत्कालीन परिस्थितीत विविध खात्यांच्या तयारीचे मूल्यमापन करण्यात मदत झाली. यामुळे विविध एजन्सींच्या क्रियांचा त्यांच्या इष्टतम उपयोगासाठी समन्वय साधण्याची आणि अभिप्राय वापरून अंतर ओळखण्यासाठी आणि वास्तविक आपत्ती परिस्थितींना तोंड देण्यासाठी यंत्रणेची क्षमता सुधारण्याची संधी मिळाली.
जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन आराखड्याचा आढावा घेणे हा या मॉक एक्सरसाइजचा उद्देश होता. इतर उद्दिष्टे एसडीएमए वेबसाइटवर उपलब्ध असलेल्या मानक कार्यप्रणाली (SOP) चे मूल्यमापन करणे, घटना प्रतिसाद प्रणालीद्वारे जिल्ह्यातील प्रतिसाद यंत्रणेचे मूल्यांकन करणे, आपत्कालीन सहाय्य कार्य करणार्या एजन्सींमधील समन्वय वाढविणे, अधिकारी, लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे तसेच भारतीय नौदल, भारतीय तटरक्षक दल आणि राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल होते.
सायरन वाजवून ९.३० वाजता हा सराव सुरू झाला आणि चक्रीवादळाबद्दल पोलिस आणि अग्निशमन आणि आपत्कालीन सेवांनी जागरूकता दाखविली आणि १२.३० पर्यंत ३ तास चालली.
अतिरिक्त जिल्हाधिकारी-२, श्री दिपक देसाई घटना कमांडर होते तर उपजिल्हाधिकारी (भूसंपादन), श्री रघुराज फळदेसाई उप घटना कमांडर होते. श्री रमेश गावकर, श्री शुभम नाईक आणि श्री उदय प्रभुदेसाई हे अनुक्रमे ऑपरेशन विभाग, नियोजन विभाग आणि लॉजिस्टिक विभागाचे प्रमुख होते. सल्लागार, राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण, ब्रिगेडियर बीएस ठक्कर यांनी संपूर्ण मॉक एक्सरसाइजचा आढावा घेतला.
राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल, पोलिस, अग्निशमन आणि आपत्कालीन सेवा, दृष्टी जीवनरक्षक, वीज, आरोग्य सेवा, नागरी संरक्षण, भारतीय तटरक्षक दल, भारतीय नौदल, इंडियन ऑइल गॅस लिमिटेड, प्रशिक्षित समुदाय स्वयंसेवक आप मित्र आणि सखी, माहिती आणि प्रसिद्धी खाते मॉक ड्रीलमध्ये सहभागी झाले होते.
