गोवा खबर : पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने देशांतर्गत पेट्रोकेमिकल क्षेत्राला मोठा दिलासा दिला आहे. सरकारने महत्त्वाच्या पेट्रोकेमिकल पदार्थांवरील आयात शुल्क ३० जून २०२६ पर्यंत संपूर्ण माफ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाचा फायदा अनेक क्षेत्रांना होणार असून, ग्राहकांनाही स्वस्त वस्तू मिळण्याची शक्यता आहे.
जागतिक परिस्थितीचा परिणाम
पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे जागतिक पुरवठा साखळीत अडथळे निर्माण झाले आहेत. यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या असून पेट्रोकेमिकल पदार्थांच्या आयात शुल्कात वाढ झाली होती. या परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी सरकारने हे महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे.
कुणाकुणाला होणार फायदा?
आयात शुल्क माफ केल्यामुळे पेट्रोकेमिकल कच्च्या मालावर अवलंबून असलेल्या अनेक क्षेत्रांना फायदा होईल. यामध्ये प्रामुख्याने यांचा समावेश आहे:
- प्लास्टिक उद्योग
- पॅकेजिंग उद्योग
- वस्त्रोद्योग
- औषधनिर्मिती उद्योग
- रसायने उद्योग
- वाहनांचे सुटे भाग बनवणारे उद्योग
ग्राहकांना काय मिळणार?
आयात शुल्क माफ झाल्यामुळे कच्च्या मालाचा पुरवठा सुलभ होईल आणि त्यांची किंमतही कमी होईल. याचा थेट फायदा उत्पादक क्षेत्राला होईल. उत्पादनाचा खर्च कमी झाल्यामुळे कंपन्या आपल्या उत्पादनांच्या किमती कमी करू शकतात. यामुळे ग्राहकांना स्वस्त वस्तू मिळण्याची शक्यता आहे.
काय आहे उद्देश?
सरकारने हा निर्णय पेट्रोकेमिकल क्षेत्राला तात्पुरता दिलासा देण्यासाठी घेतला आहे. देशांतर्गत उद्योगांना आवश्यक पेट्रोकेमिकल कच्च्या मालाचा पुरवठा अखंडित राहावा, यासाठी सरकार प्रयत्नशील आहे. याशिवाय, देशातील पुरवठा साखळी मजबूत करण्यासाठीही हे पाऊल उचलले गेले आहे.
महत्त्वाच्या पेट्रोकेमिकल पदार्थांची यादी:
शासनाने जारी केलेल्या परिशिष्टानुसार, खालील पेट्रोकेमिकल पदार्थांवरील आयात शुल्क माफ करण्यात आले आहे:
- अनहायड्रस अमोनिया (Anhydrous ammonia)
- टॉल्यूइन (Toluene)
- स्टायरीन (Styrene)
- डायक्लोरोमेथेन (मेथिलीन क्लोराईड) (Dichloromethane (methylene chloride))
- विनाइल क्लोराईड मोनोमर (Vinyl chloride monomer)
- मेथेनॉल (मेथिल अल्कोहोल) (Methanol (methyl alcohol))
- आयसोप्रोपिल अल्कोहोल (Isopropyl alcohol)
- मोनोइथिलीन ग्लायकोल (MEG) (Monoethylene Glycol (MEG))
- फिनॉल (Phenol)
- एसिटिक ॲसिड (Acetic acid)
- विनाइल एसीटेट मोनोमर (Vinyl acetate monomer)
- प्युरिफाईड टेरेफ्थालिक ॲसिड (PTA) (Purified Terephthalic Acid (PTA))
- इथिलीन डायमाइन (Ethylenediamine)
- डाय इथेनॉलमाइन आणि मोनो इथेनॉलमाइन (Di Ethanolamine and Mono Ethanolamine)
- टॉल्यूइन डाय-आयसोसायनेट (Toluene di-isocyanate)
- अमोनियम नायट्रेट (Ammonium nitrate)
- लिनियर अल्किलबेन्झीन्स (Linear alkylbenzenes)
- इथिलीनचे पॉलिमर (Ethylene-vinyl acetate सह) (Polymers of ethylene (including Ethylene-vinyl acetate))
- पॉलिप्रोपिलीन (Polypropylene)
- पॉलिस्टायरीन (Polystyrene)
- स्टायरीन-ॲक्रिलोनिट्रिल (SAN) (Styrene-acrylonitrile (SAN))
- ॲक्रिलोनिट्रिल-ब्युटाडियन-स्टायरीन (ABS) (Acrylonitrile-butadiene-styrene (ABS))
- पॉलिव्हिनाइल क्लोराईड (PVC) (Polyvinyl Chloride (PVC))
- पॉलिटेट्राफ्लुरोइथिलीन (Polytetrafluoroethylene)
- पॉलिव्हिनाइल एसीटेट (Polyvinyl acetate)
- पॉलिव्हिनाइल अल्कोहोल (Polyvinyl alcohol)
- पॉली (मेथिल मेथाक्राइलेट) (Poly (methyl methacrylate))
- पॉलीऑक्सीमेथिलीन (POM-acetal) (Polyoxymethylene (POM- acetal))
- पॉलिओल्स (Polyols)
- पॉलीथर इथर केटोन (PEEK) (Polyether Ether Ketone (PEEK))
- इपॉक्सी रेजिन (Epoxy resins)
- पॉलीकार्बोनेट (Polycarbonates)
- अल्किड रेजिन (Alkyd resins)
- पॉली इथिलीन टेरेफ्थालेट (PET) चिप्स (Poly ethylene terephthalate (PET) Chips)
- असंतृप्त पॉलिस्टर रेजिन (Unsaturated polyester resins)
- पॉली ब्युटिलाइन टेरेफ्थालेट (Poly butylene terepthalate)
- फॉर्मल्डिहाइड, युरिया फॉर्मल्डिहाइड, मेलामाइन फॉर्मल्डिहाइड, फिनॉल फॉर्मल्डिहाइड (Formaldehyde, Urea formaldehyde, Melamine formaldehyde, Phenol formaldehyde)
- पॉलीुरेथेन्स (Polyurethanes)
- पॉलीफेनिलीन सल्फाइड (PPS) (Polyphenylene sulphide (PPS))
- पॉली ब्युटाडियन, स्टायरीन ब्युटाडियन (Poly butadiene, Styrene butadiene)
निष्कर्ष:
केंद्र सरकारच्या या निर्णयामुळे पेट्रोकेमिकल क्षेत्रातील कंपन्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. या क्षेत्रातील उत्पादनाचा खर्च कमी झाल्यामुळे ग्राहकांनाही त्याचा फायदा मिळण्याची शक्यता आहे. या निर्णयामुळे देशांतर्गत उत्पादनाला चालना मिळण्याची आणि पुरवठा साखळी मजबूत होण्याची शक्यता आहे.
