गोवा खबर : गोवा पर्यटन विभागाच्या होमस्टे आणि बेड अँड ब्रेकफास्ट (बीएन्डबी) योजनेने देशभरात नवा आदर्श निर्माण केला आहे. या योजनेच्या यशस्वी अंमलबजावणीमुळे दिल्लीसह इतर राज्ये गोव्याच्या या पुढारलेल्या आणि लोककेंद्रित पर्यटन मॉडेलचा आदर्श घेऊन आपापल्या योजना तयार करत आहेत. दिल्ली सरकारने अलीकडेच आपली बंद पडलेली बीएन्डबी योजना पुन्हा सुरू करण्याची घोषणा केली असून, त्यासाठी गोव्याच्या योजनेचा आराखडा स्वीकारला आहे, ज्यात आर्थिक प्रोत्साहन, सोपी नोंदणी प्रक्रिया आणि दर्जात्मक मानके यांचा समावेश आहे.
गोव्याची ही योजना राज्याच्या ग्रामीण भागात शाश्वत उपजीविकेसह पर्यटकांना खऱ्या गोव्यातील अनुभव देण्यावर लक्ष केंद्रित करते. पात्र होमस्टे आणि बीएन्डबीसाठी ₹२ लाखांची एकरकमी आर्थिक मदत, ऑनलाईन आणि ऑफलाईन नोंदणीची सोय, तसेच गोवा पर्यटनच्या अधिकृत माध्यमांद्वारे प्रसिद्धी व प्रोत्साहन मिळते.
या उपक्रमातून केवळ पर्यटनच नव्हे, तर ग्रामीण आणि पुनरुत्पादक पर्यटनाला चालना मिळते. महिलांना आणि तरुण उद्योजकांना सबलीकरणाची संधी मिळते आणि पर्यटकांना गोव्याच्या अंतर्भागातील संस्कृती आणि जीवनशैली अनुभवण्यास प्रोत्साहन मिळते. गोल्ड आणि सिल्व्हर वर्गवारीनुसार होमस्टे ऑपरेटरना वीज आणि पाणी दरांवर सवलती, मार्केटींग सहाय्य, आणि सेवा व टिकाऊपणा वाढवण्यासाठी प्रशिक्षणाची सोय दिली जाते.
दिल्ली सरकारने आपली बीएन्डबी योजना गोव्याच्या पद्धतीवर आधारित करण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे, गोवा भारताच्या पर्यटन क्षेत्रात नव्या दिशेचा नेता म्हणून उदयास येत आहे. या यशाने हे सिद्ध केले आहे की सुयोग्य प्रोत्साहन, सुलभ प्रक्रिया आणि स्थानिक सहभाग यांचा संगम करून टिकाऊ आणि सर्वसमावेशक पर्यटन व्यवस्था निर्माण करता येते.
पर्यटन मंत्री रोहन खंवटे म्हणाले, “गोव्याची होमस्टे आणि बीएन्डबी योजना ही गोवकारांना सबलीकरण देण्यासाठी आणि प्रवाशांना अर्थपूर्ण अनुभव देण्यासाठी रचली आहे. इतर राज्ये आता हा मॉडेल स्वीकारत आहेत, याचा अर्थ आमचा ‘कम्युनिटी-ड्रिव्हन’ पर्यटनाचा दृष्टिकोन योग्य दिशेने जात आहे.”
पर्यटन संचालक केदार नाईक म्हणाले, “या योजनेमुळे गोवकारांना पर्यटकांना घरी स्वागत करण्याची, अतिरिक्त उत्पन्न मिळवण्याची आणि आपली संस्कृती त्यांच्या पर्यंत पोहोचवण्याची संधी मिळते. आर्थिक मदत, प्रशिक्षण आणि स्पष्ट नोंदणी प्रक्रिया यामुळे पर्यटनाचा लाभ प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचतो.”
गोव्याची ही योजना प्रामाणिक वास्तव्य, स्थानिक सहभाग आणि जबाबदार पर्यटन या तत्त्वांवर आधारित आहे. त्यामुळे गोवा आजही भारतातील नवोन्मेषी पर्यटन व्यवस्थापनाचा राष्ट्रीय नेता ठरत आहे आणि इतर राज्ये त्याच मार्गाने पारंपरिक पाहुणचाराला नवी दिशा देण्यासाठी प्रेरित होत आहेत.
