यंदा मान्सून सरासरीपेक्षा कमी; उत्तरार्धात ‘एल निनो’चे सावट

गोवा खबर : देशातील कोट्यवधी शेतकऱ्यांसाठी आणि अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. भारत हवामान शास्त्र विभागाने (IMD) २०२६ च्या नैऋत्य मान्सूनचा पहिला दीर्घकालीन अंदाज जाहीर केला असून, यंदा देशात सरासरीपेक्षा कमी (Below Normal) पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे:
पावसाचे प्रमाण: जून ते सप्टेंबर या काळात देशात सरासरीच्या ९२% पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार हा पाऊस सरासरीच्या ९०% ते ९५% च्या दरम्यान असू शकतो.

सरासरी पाऊस (LPA): १९७१ ते २०२० या कालावधीतील आकडेवारीनुसार मान्सूनची सरासरी ८७ सेमी मानली जाते, ज्याच्या ९२% पाऊस यंदा अपेक्षित आहे.

एल निनोचा प्रभाव: सध्या प्रशांत महासागरात सौम्य ‘ला निना’ परिस्थिती आहे, मात्र मान्सूनच्या काळात ‘एल निनो’ सक्रिय होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. साधारणपणे ‘एल निनो’मुळे भारतात पावसाचे प्रमाण कमी राहते.

प्रादेशिक अंदाज: देशाच्या बहुतांश भागात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस असेल. मात्र, ईशान्य भारत, वायव्य भारत आणि दक्षिण द्वीपकल्पातील काही भागांत पाऊस सामान्य किंवा सामान्यपेक्षा जास्त राहू शकतो.

उत्तर गोलार्धातील बर्फ: जानेवारी ते मार्च २०२६ दरम्यान उत्तर गोलार्धातील बर्फाचे आच्छादन सामान्यपेक्षा कमी होते. याचा मान्सूनवर सकारात्मक प्रभाव पडतो, परंतु इतर घटक यंदा पावसाचे प्रमाण कमी ठेवू शकतात.

पुढील अंदाज कधी? हवामान विभाग मे २०२६ च्या शेवटच्या आठवड्यात मान्सूनचा दुसरा अपडेटेड अंदाज जाहीर करेल. यामध्ये विविध राज्यांनुसार अधिक स्पष्ट माहिती दिली जाईल.

एकूणच, यंदा पाऊस काहीसा कमी राहण्याची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांनी नियोजनाच्या दृष्टीने सतर्क राहणे आवश्यक आहे.