आधुनिक भारताच्या उभारणीत त्यांच्या अतुलनीय योगदानाचे स्मरण
अखिल भारतीय काँग्रेसचे गोवा प्रभारी माणिकराव ठाकरे, विरोधी पक्षनेते युरी आलेमाव यांच्यासह ज्येष्ठ काँग्रेस नेत्यांकडून पुष्पहार अर्पण करून आदरांजली; लोकशाही आणि घटनात्मक मूल्यांच्या रक्षणासाठी एकजुटीने लढण्याचे आवाहन
गोवा खबर:भारताचे पहिले पंतप्रधान आणि आधुनिक भारताचे शिल्पकार पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या १३७ व्या जयंतीनिमित्त गोवा प्रदेश काँग्रेस समितीतर्फे पणजी येथील काँग्रेस मुख्यालयात अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. यावेळी पंडित नेहरू यांच्या प्रतिमेला पुष्पहार अर्पण करून त्यांना भावपूर्ण आदरांजली वाहण्यात आली. भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील त्यांचे योगदान तसेच स्वातंत्र्यानंतर आधुनिक, प्रगत आणि लोकशाहीवादी भारताच्या उभारणीसाठी त्यांनी दिलेल्या अमूल्य योगदानाचे यावेळी स्मरण करण्यात आले.
या कार्यक्रमाला अखिल भारतीय काँग्रेसचे गोवा प्रभारी माणिकराव ठाकरे, विरोधी पक्षनेते युरी आलेमाव, खासदार कॅप्टन विरियाटो फर्नांडिस, माजी खासदार फ्रान्सिस्को सार्दिन्हा, गोवा प्रदेश काँग्रेसचे कार्याध्यक्ष एम. के. शेख आणि सुनील कवठणकर, माध्यम व संपर्क विभागाचे अध्यक्ष अमरनाथ पणजीकर, गोवा प्रदेश युवक काँग्रेसचे अध्यक्ष आर्चित नाईक यांच्यासह पक्षाचे अनेक ज्येष्ठ नेते, पदाधिकारी आणि कार्यकर्ते उपस्थित होते.
यावेळी बोलताना माणिकराव ठाकरे यांनी पंडित नेहरू यांच्या राष्ट्रउभारणीतील असामान्य योगदानाचा गौरव केला. स्वातंत्र्यानंतर भारताची उभारणी जवळजवळ शून्यातून करण्याचे ऐतिहासिक कार्य नेहरू यांनी केले. भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात सक्रिय सहभाग घेतल्यानंतर त्यांनी देशाला मजबूत, प्रगतिशील आणि लोकशाहीवादी राष्ट्र म्हणून घडविण्याचा पाया रचला. त्यांच्या स्वतंत्र परराष्ट्र धोरणामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताला स्वतंत्र ओळख आणि स्वतःचा बुलंद आवाज मिळाला. देशातील प्रत्येक पात्र नागरिकाला जात, धर्म, पंथ, आर्थिक अथवा सामाजिक स्थितीचा भेद न करता मतदानाचा अधिकार मिळावा, या सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकाराच्या तत्त्वाचेही त्यांनी ठाम समर्थन केले.
ते पुढे म्हणाले, “आजच्या काळात मतचोरीच्या माध्यमातून नागरिकांच्या मतदानाच्या अधिकारावर गदा आणण्याचे आणि तो हिरावून घेण्याचे प्रयत्न होत असल्याचे आपण पाहत आहोत. अशा परिस्थितीत लोकशाही, निवडणूक प्रक्रियेची निष्पक्षता आणि लोकशाही मूल्यांचे रक्षण करण्यासाठी आपण सर्वांनी एकजुटीने लढा देणे ही आपली सामूहिक जबाबदारी आहे. नेहरूंनी ज्या आदर्शांसाठी संघर्ष केला, त्यांचे संरक्षण करण्यासाठी आपण नव्या निर्धाराने पुढे आले पाहिजे.”
विरोधी पक्षनेते युरी आलेमाव यांनी सांगितले की, पंडित नेहरू यांनी उदारमतवादी, धर्मनिरपेक्ष आणि प्रगतिशील भारताच्या संकल्पनेशी कधीही तडजोड केली नाही. ते अत्यंत विद्वान, प्रगल्भ विचारवंत आणि उत्तम लेखक होते. त्यांनी देशात वैज्ञानिक दृष्टिकोन रुजविण्यासाठी विशेष प्रयत्न केले. औद्योगिकीकरण, कृषी विकास, अंतराळ संशोधन, शिक्षण आणि आरोग्य क्षेत्रातील प्रगतीचा भक्कम पाया त्यांनी घातला.
“नेहरू हे जागतिक स्तरावरील अत्यंत उंचीचे नेते होते. त्यांच्या दूरदृष्टीपूर्ण नेतृत्वाने आधुनिक भारताला विकासाची दिशा दिली. वैज्ञानिक विचारसरणी, शिक्षणाचा विस्तार आणि सर्वसमावेशक विकास याविषयी त्यांनी मांडलेले विचार आजही तितकेच महत्त्वाचे आणि मार्गदर्शक आहेत,” असे आलेमाव यांनी नमूद केले.
खासदार कॅप्टन विरियाटो फर्नांडिस यांनी भारताच्या अणुऊर्जा कार्यक्रमाची आणि अंतराळ संशोधनाची पायाभरणी करण्यातील नेहरूंच्या दूरदृष्टीपूर्ण भूमिकेचा उल्लेख केला. पंचवार्षिक योजनांच्या माध्यमातून नियोजनबद्ध आर्थिक विकासाची संकल्पना त्यांनी प्रत्यक्षात आणली. तसेच देशाची राष्ट्रीय एकात्मता मजबूत करून विविधतेने नटलेल्या भारताला एकसंध राष्ट्र म्हणून घडविण्यात नेहरूंचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी सांगितले.
माजी खासदार फ्रान्सिस्को सार्दिन्हा यांनी पंडित नेहरू यांचे वर्णन दूरदृष्टी असलेले महान नेते असे केले. भारताच्या आर्थिक पायाभरणीला बळकटी देण्यावर त्यांनी विशेष भर दिला. कृषी विकास, सिंचन प्रकल्प आणि औद्योगिकीकरण यांना प्राधान्य देऊन देशाला स्वावलंबी बनविण्याचा मार्ग त्यांनी प्रशस्त केला, असे सार्दिन्हा यांनी सांगितले.
गोवा प्रदेश काँग्रेसचे कार्याध्यक्ष एम. के. शेख यांनी शिक्षण, विज्ञान आणि आरोग्य क्षेत्रातील नेहरूंच्या परिवर्तनशील योगदानावर प्रकाश टाकला. भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (आयआयटी) यांसारख्या उच्च शिक्षण संस्थांची स्थापना, अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थेच्या (एम्स) माध्यमातून वैद्यकीय शिक्षण आणि आरोग्यसेवेला चालना तसेच भाक्रा नांगल आणि हिराकूड यांसारख्या बहुउद्देशीय धरण प्रकल्पांची उभारणी यांचा त्यांनी विशेष उल्लेख केला. या प्रकल्पांमुळे सिंचन आणि वीजनिर्मिती क्षेत्राला मोठी चालना मिळाली, असे त्यांनी नमूद केले.
उपस्थित नेत्यांनी आपल्या भाषणातून पंडित नेहरू यांची लोकशाहीवादी, वैज्ञानिक दृष्टिकोनावर आधारित, सर्वसमावेशक आणि स्वावलंबी भारताची संकल्पना आजही देशासाठी मार्गदर्शक असल्याचे अधोरेखित केले. त्यांच्या वारशाचे स्मरण केवळ जयंती साजरी करण्यापुरते मर्यादित न ठेवता समता, धर्मनिरपेक्षता, लोकशाही संस्था आणि सामाजिक न्याय या मूल्यांचे जतन व संवर्धन करण्याच्या माध्यमातून केले पाहिजे, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन गोवा प्रदेश काँग्रेस समितीच्या माध्यम व संपर्क विभागाचे अध्यक्ष अमरनाथ पणजीकर यांनी केले, तर राजीव गांधी पंचायतराज संघटनेचे अध्यक्ष प्रवीण ब्लागन यांनी उपस्थितांचे आभार मानले.
पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या विचारांचा आणि आदर्शांचा वारसा पुढे नेण्याचा तसेच देशाच्या लोकशाही पायाभूत मूल्यांचे संरक्षण व संवर्धन करण्याचा निर्धार यावेळी काँग्रेस नेते आणि कार्यकर्त्यांनी व्यक्त केला.
