पर्यटकांचा मुक्काम वाढविण्यासाठी वेलनेस पायाभूत सुविधा उभारण्याचे पर्यटन उद्योगाला आवाहन
गोवा खबर: गोवा पर्यटन विभागाने वाराणसी येथे आयोजित FHRAIच्या ५६व्या वार्षिक अधिवेशनात सहभाग घेतला. गोवा राज्याचे पर्यटनमंत्री मा. श्री. रोहन अ. खंवटे यांनी या तीन दिवसीय अधिवेशनाच्या उद्घाटन सोहळ्यास सन्माननीय अतिथी म्हणून उपस्थित राहत गोव्याचे प्रतिनिधित्व केले.
२१ ते २३ ऑगस्ट २०२६ दरम्यान आयोजित या अधिवेशनाची संकल्पना ‘अनंत काशी : स्पिरिट, कल्चर, क्युझिन अँड क्राफ्टच्या माध्यमातून पर्यटनाचे भविष्य घडविणे’ अशी आहे.
या अधिवेशनात गोवा पर्यटन विभागाने राज्याची वैशिष्ट्यपूर्ण पर्यटन ओळख सादर केली. समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा, वारसा, स्थानिक खाद्यसंस्कृती, हस्तकला आणि स्थानिक समुदायांच्या सहभागातून विकसित झालेल्या अनुभवांद्वारे गोव्याची स्वतंत्र ओळख अधोरेखित करण्यात आली.
अधिवेशनाला संबोधित करताना पर्यटनमंत्री श्री. रोहन खंवटे यांनी गोव्याच्या पर्यटन विकासाच्या पुढील टप्प्याची दिशा स्पष्ट केली. केवळ पर्यटकांची संख्या वाढविण्याऐवजी पर्यटकांचा मुक्काम वाढवणे, त्यांचा पर्यटनावरील खर्च वाढवणे आणि संपूर्ण पर्यटन परिसंस्थेत अधिक मूल्य निर्माण करणे, यावर भर देण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.
यासाठी त्यांनी ‘प्लस वन इकॉनॉमी’ ही संकल्पना मांडत, गोव्यात आधीच आलेल्या पर्यटकाला आणखी एक रात्र थांबण्याचे एक नवीन कारण निर्माण करण्याचे आवाहन आतिथ्य क्षेत्राला केले.
“कधीकधी गोव्यात आधीच आलेल्या पर्यटकासाठी आपल्याला ‘आणखी थोडा गोवा’ निर्माण करावा लागतो. एखादा गावाचा अनुभव, होमस्टे, मंदिराला भेट, जंगलाचा अनुभव किंवा वेलनेस उपक्रम पर्यटकाला आणखी एक रात्र थांबण्याचे कारण ठरू शकतो. आज पर्यटनातील मोठी वाढ केवळ आणखी दहा लाख पर्यटक आणण्यात नाही, तर ‘प्लस वन’मध्ये आहे—एक रात्र अधिक, एक अनुभव अधिक आणि भारताचा आणखी एक भाग जाणून घेण्याची संधी. लाखो प्रवाशांमध्ये हे प्रमाण वाढले, तर ही एक मोठी संधी ठरू शकते,” असे पर्यटनमंत्री श्री. रोहन अ. खंवटे यांनी सांगितले.
या दृष्टिकोनाला पुढे नेताना मंत्र्यांनी ‘Tourism Beyond Beaches’ या गोवा पर्यटनाच्या मोहिमेचा उल्लेख केला. समुद्रकिनाऱ्यांपलीकडे गोव्याच्या ग्रामीण भागातील अनुभव, गावे, ध्यानधारणा, आध्यात्मिक पर्यटन सर्किट्स आणि विविध अनुभवात्मक पर्यटन उत्पादनांशी पर्यटकांना जोडणे, हा या मोहिमेचा उद्देश आहे. गोव्याच्या समुद्रकिनाऱ्यांपासून पर्यटकांना दूर नेणे नव्हे, तर समुद्रकिनाऱ्यांच्या अनुभवाभोवती आणखी विविध अनुभवांची जोड देऊन त्यांचा मुक्काम वाढवणे, हा यामागील दृष्टिकोन असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
वेलनेस पर्यटनातील नव्या गुंतवणुकीवर भर
मंत्र्यांच्या भाषणातील महत्त्वाचा मुद्दा वेलनेस पर्यटन हा होता. गोवा सरकारने वेलनेस पॉलिसी अधिसूचित केली असून, राज्यात नवीन वेलनेस पायाभूत सुविधा आणि वेलनेस केंद्रांमध्ये गुंतवणूक आकर्षित करण्यासाठी वित्तीय प्रोत्साहनांचा विचार सुरू असल्याचे श्री. खंवटे यांनी सांगितले.
हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांनी गोव्यातील आपल्या विद्यमान हॉटेल्स आणि रिसॉर्ट्समध्येच वेलनेस उत्पादने व सुविधा विकसित करण्याचा विचार करावा, असे आवाहन त्यांनी केले. यासाठी उपलब्ध जमीन, आतिथ्य सुविधा, ग्राहकवर्ग, ब्रँड आणि वितरण व्यवस्था यांचा प्रभावी वापर करता येऊ शकतो, असे त्यांनी नमूद केले.
सशक्त वेलनेस परिसंस्था निर्माण झाल्यास गोव्याकडे नवीन पर्यटक मागणी आकर्षित होण्यास, पर्यटकांचा मुक्काम वाढण्यास, पर्यटनातील हंगामी स्वरूपाची तीव्रता कमी करण्यास आणि पर्यटन खर्च वाढण्यास मदत होईल. तसेच विद्यमान हॉस्पिटॅलिटी पायाभूत सुविधांचा अधिक उत्पादक वापर होऊ शकतो, असेही त्यांनी सांगितले.
युवा उद्योजकांना अधिक संधी देण्याचे आवाहन
युवा उद्योजक, स्थानिक मार्गदर्शक, शेफ, कंटेंट क्रिएटर्स आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील उद्योजकांसाठी अधिक संधी निर्माण करण्याची गरजही श्री. खंवटे यांनी अधोरेखित केली.
सरकार आणि हॉस्पिटॅलिटी उद्योगाने अधिक प्रभावी सहकार्य करत युवा पर्यटन उद्योजकांना भांडवल, व्यवस्थापन कौशल्य, तंत्रज्ञान आणि बाजारपेठेपर्यंत पोहोच उपलब्ध करून द्यावी, असे त्यांनी सांगितले. त्याचबरोबर त्यांच्या सर्जनशीलतेचे आणि स्थानिक ओळखीचे संरक्षण करणेही तितकेच महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
आंतरराष्ट्रीय चार्टर कनेक्टिव्हिटीला प्रोत्साहन
कनेक्टिव्हिटीबाबत बोलताना श्री. खंवटे यांनी गोवा सरकारच्या ₹२ कोटींच्या कामगिरीशी निगडित टूर ऑपरेटर प्रोत्साहन योजनेचा उल्लेख केला. गोव्याकडे आंतरराष्ट्रीय चार्टर उड्डाणे आकर्षित करण्यासाठी ही योजना महत्त्वाची ठरणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.
आंतरराष्ट्रीय चार्टर क्षमतेत वाढ झाल्यास त्याचा थेट फायदा संपूर्ण हॉस्पिटॅलिटी परिसंस्थेला होतो. आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांमुळे हॉटेल्समधील व्यवसायासोबतच रेस्टॉरंट्स आणि पर्यटनस्थळांवरील एकूण खर्चालाही चालना मिळते, असे त्यांनी नमूद केले.
पर्यटन परिसंस्थेतील समन्वय आवश्यक
पर्यटन क्षेत्रातील विविध घटकांमध्ये अधिक चांगला समन्वय आवश्यक असल्याचेही पर्यटनमंत्र्यांनी सांगितले. विमान कंपन्या, हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स, टूर ऑपरेटर आणि सरकार यांनी स्वतंत्रपणे काम करण्याऐवजी पर्यटकांच्या गरजा केंद्रस्थानी ठेवून एकत्रितपणे काम करण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.
पर्यटन विकासाचा पुढील टप्पा केवळ पायाभूत क्षमता वाढवण्यावर आधारित न राहता उत्पादकता आणि मजबूत पर्यटन परिसंस्था निर्माण करण्यावर केंद्रित असावा, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
काशी आणि ‘दक्षिण काशी’चा सांस्कृतिक दुवा
अधिवेशनाच्या संकल्पनेशी आणि वाराणसीशी गोव्याच्या ऐतिहासिक-सांस्कृतिक संबंधांचा संदर्भ देताना श्री. खंवटे यांनी काशी आणि ‘दक्षिण काशी’ यांच्यातील संवादाचा उल्लेख केला. गोव्याला पूर्वी ‘दक्षिण काशी’ म्हणून संबोधले जात असल्याची आठवण त्यांनी करून दिली.
गोवा आणि वाराणसी यांच्यातील सांस्कृतिक व आध्यात्मिक संबंध अधिक दृढ करण्याची मोठी संधी असल्याचे त्यांनी सांगितले. काशीतील नागरिक आणि पर्यटन क्षेत्रातील भागधारकांसोबत संवाद, देवाणघेवाण आणि सहकार्याच्या संधी शोधण्यात गोवा पर्यटन विभागाला रस असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
गोव्याच्या भविष्यातील पर्यटन विकासातून केवळ पर्यटक आणि व्यवसायांनाच नव्हे, तर स्थानिक समुदाय, संस्कृती, वारसा आणि पर्यावरणालाही मूल्य मिळाले पाहिजे, यावर श्री. खंवटे यांनी विशेष भर दिला. राज्याच्या जबाबदार आणि पुनरुत्पादक (Regenerative) पर्यटनाच्या व्यापक दृष्टिकोनाशी ही भूमिका सुसंगत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
उद्घाटन सोहळ्यास भारतामधील लाओ पीपल्स डेमोक्रॅटिक रिपब्लिकच्या राजदूत महामहिम श्रीमती विठाया झायावोंग, उत्तर प्रदेश विधानसभेचे माननीय अध्यक्ष श्री. सतीश महाना, उत्तर प्रदेश सरकारचे माननीय राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) श्री. रवींद्र जैस्वाल, ओडिशाचे माननीय उपमुख्यमंत्री श्री. कनक वर्धन सिंह देव, ५७व्या FHRAI वार्षिक अधिवेशनाचे संरक्षक उदयपूरचे श्रीजी हुजूर डॉ. लक्ष्याराज सिंह जी मेवाड आणि FHRAIचे अध्यक्ष श्री. सुरेंद्र कुमार जैस्वाल यांच्यासह विविध मान्यवर आणि पर्यटन क्षेत्रातील प्रमुख भागधारक उपस्थित होते.
