जागतिक युवा कौशल्य दिन प्रदर्शनातून दिव्यांग व्यक्तींच्या प्रतिभेला आणि सर्वसमावेशकतेला प्रोत्साहन

गोवा खबर : सर्वसमावेशक आणि सक्षम समाज घडविण्याच्या गोवा सरकारच्या वचनबद्धतेला अधिक बळ देत, दिव्यांगजन सशक्तीकरण विभाग आणि राज्य दिव्यांगजन आयुक्त कार्यालयाने १५ ते १७ जुलै २०२६ या कालावधीत कला अकादमी, गोवा येथे कौशल्य विकास व उद्योजकता संचालनालयाने आयोजित केलेल्या जागतिक युवा कौशल्य दिन प्रदर्शनात सहभाग नोंदविला.

या प्रदर्शनाने दिव्यांग व्यक्तींच्या प्रतिभा, सर्जनशीलता आणि व्यावसायिक कौशल्यांचे प्रभावी प्रदर्शन घडवून आणत सर्वसमावेशकता, कौशल्य विकास आणि अर्थपूर्ण रोजगार संधींना प्रोत्साहन देण्यासाठी उत्कृष्ट व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले.

दिव्यांग व्यक्तींची प्रतिभा, नावीन्य, सर्जनशीलता आणि उद्योजकीय वृत्ती प्रदर्शित करणारा विशेष दालन हा समाजाने व्यक्तींच्या क्षमतांमध्ये गुंतवणूक केल्यास अडथळे कसे दूर होतात आणि संधींच्या अमर्याद शक्यता कशा निर्माण होतात याची प्रभावी जाणीव करून देणारा ठरला.

या उपक्रमाविषयी बोलताना राज्य दिव्यांगजन आयुक्त कार्यालयाचे सचिव रोटेरियन ताहा हाजिक म्हणाले, “मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत यांनी मांडलेली ‘स्किल गोवा, इन्क्लुसिव्ह गोवा – Building Skills. Breaking Barriers. Empowering Every Goan’ ही संकल्पना प्रगत, दूरदर्शी आणि संवेदनशील प्रशासनाचे प्रतीक आहे. ही केवळ कौशल्य प्रशिक्षणाची संकल्पना नसून, दिव्यांग व्यक्तींना गोव्याच्या सामाजिक आणि आर्थिक विकासातील सक्रिय भागीदार बनविण्यासाठी सक्षम वातावरण निर्माण करण्याचा प्रयत्न आहे. प्रत्येक धोरण आणि कार्यक्रमाच्या केंद्रस्थानी सर्वसमावेशकता राहील, या आमच्या बांधिलकीला ही संकल्पना अधिक दृढ करते.”

ते पुढे म्हणाले, “मी स्वतः १०० टक्के दृष्टिदोष असलेली व्यक्ती असल्यामुळे दिव्यांग व्यक्तींना येणाऱ्या अडचणी आणि खऱ्या अर्थाने सर्वसमावेशकतेमुळे जीवनात होणारा सकारात्मक बदल मी स्वतः अनुभवला आहे. त्यामुळे राज्य दिव्यांगजन आयुक्त कार्यालय आणि दिव्यांगजन सशक्तीकरण विभागाच्या माध्यमातून सर्वसमावेशक गोव्याच्या उभारणीत योगदान देणे ही माझ्यासाठी अभिमानाची आणि जबाबदारीची बाब आहे. आम्ही राबवत असलेला प्रत्येक उपक्रम हा प्रत्येक व्यक्तीला सन्मानाने शिकण्याची, सहभागी होण्याची आणि यशस्वी होण्याची समान संधी मिळावी, या विश्वासातून प्रेरित आहे.”

या प्रदर्शनातील प्रमुख आकर्षणांपैकी एक म्हणजे नॅशनल असोसिएशन फॉर द ब्लाइंड (NAB), गोवा राज्य शाखा, सांताक्रूझ, तिसवाडी यांचा स्टॉल. या स्टॉलमध्ये दृष्टिदोष असलेल्या व्यक्तींसाठी विकसित करण्यात आलेली विविध सहाय्यक साधने आणि उपकरणे प्रदर्शित करण्यात आली. या सहाय्यक तंत्रज्ञानामुळे स्वतंत्र जीवन जगणे, दैनंदिन कामे सुलभपणे पार पाडणे आणि कौशल्य विकासाला मिळणारे बळ याचे प्रभावी सादरीकरण करण्यात आले. तसेच नॅब-गोवातर्फे राबविण्यात येणारे संगणक प्रशिक्षण कार्यक्रम, सर्वसमावेशक शिक्षण उपक्रम आणि पुनर्वसन सेवा यांची माहितीही अभ्यागतांना देण्यात आली. या सेवांमुळे दृष्टिदोष असलेल्या व्यक्तींचे सामाजिक आणि आर्थिक सक्षमीकरण अधिक प्रभावीपणे साध्य होत असल्याचे अधोरेखित करण्यात आले.

चेतना स्कूल, कुडचडे येथील विद्यार्थ्यांनी मेणबत्ती निर्मिती आणि आकर्षक रांगोळी कलेचे थेट प्रात्यक्षिक सादर करून उपस्थितांची मने जिंकली. विद्यार्थ्यांची सर्जनशीलता, कलात्मकता आणि व्यावसायिक कौशल्ये या माध्यमातून प्रभावीपणे समोर आली. या प्रदर्शनातून दिव्यांग विद्यार्थ्यांमध्ये कौशल्याधारित शिक्षण आणि प्रतिभाविकासासाठी संस्थेची असलेली सातत्यपूर्ण बांधिलकी अधोरेखित झाली.

आस्था आनंद निकेतन स्कूल फॉर चिल्ड्रेन विथ डिसॅबिलिटीज अंतर्गत कार्यरत सिद्धम व्यावसायिक प्रशिक्षण केंद्राच्या प्रशिक्षार्थ्यांनी स्वतः तयार केलेल्या विविध उत्पादनांचे प्रदर्शन आणि विक्री केली. यामध्ये मॉप, वायपर, झाडू, राख्या, कार्यालयीन फाईल्स, फोल्डर्स तसेच सजावटीचे मग, चित्रे आणि घरगुती उपयुक्त वस्तूंचा समावेश होता. या प्रदर्शनातून प्रशिक्षार्थ्यांची व्यावसायिक कौशल्ये, सर्जनशीलता आणि उद्योजकीय क्षमता प्रभावीपणे अधोरेखित झाली. तसेच दिव्यांग व्यक्तींसाठी व्यावसायिक प्रशिक्षण, उद्योजकता आणि शाश्वत उपजीविकेच्या संधींचे महत्त्वही या माध्यमातून स्पष्ट करण्यात आले.

संजय सेंटर फॉर स्पेशल एज्युकेशन यांनी शाडू मातीपासून तयार केलेल्या आकर्षक गणेशमूर्ती प्रदर्शनात सादर केल्या. १३ विद्यार्थी आणि चार शिक्षकांच्या पथकाने साकारलेल्या या कलाकृतींमधून दिव्यांग विद्यार्थ्यांची कलात्मक प्रतिभा, सर्जनशीलता आणि उत्कृष्ट हस्तकौशल्य प्रभावीपणे समोर आले.

हे प्रदर्शन दिव्यांग व्यक्तींच्या क्षमतांचा गौरव करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ ठरले. समाजाने त्यांच्या प्रतिभेचा सन्मान करावा, त्यांच्या उत्पादनांना प्रोत्साहन द्यावे आणि अधिक व्यापक सामाजिक समावेशनासाठी पुढाकार घ्यावा, असा सकारात्मक संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला. तसेच दिव्यांग व्यक्तींमध्ये कौशल्य विकास आणि स्वावलंबनाला चालना देण्यासाठी शैक्षणिक संस्था, स्वयंसेवी संस्था आणि समुदाय आधारित संघटनांची महत्त्वपूर्ण भूमिका अधोरेखित करण्यात आली.

दिव्यांग व्यक्ती सशक्तीकरण विभाग आणि राज्य दिव्यांगजन आयुक्त कार्यालयाने राज्यभरातील दिव्यांग व्यक्तींसाठी कौशल्यवृद्धी, आर्थिक सहभाग आणि समाजातील दृश्यमानता वाढविणाऱ्या सर्वसमावेशक व्यासपीठांची निर्मिती करून सर्वसमावेशक विकासाला चालना देण्याची आपली वचनबद्धता पुन्हा एकदा अधोरेखित केली.