गोवा खबर : भारतीय हवामान विभागाने (IMD) 2026 च्या नैऋत्य मान्सूनसंदर्भातील दुसऱ्या टप्प्यातील दीर्घकालीन अंदाज जाहीर केला असून यंदा देशभरात मान्सूनचा पाऊस सरासरीपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत देशातील एकूण मान्सून पर्जन्यमान दीर्घकालीन सरासरीच्या (LPA) केवळ 90 टक्के राहण्याचा अंदाज वर्तविण्यात आला आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, देशातील बहुतांश भागात यंदा सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. विशेषतः मध्य भारत, दक्षिण द्वीपकल्पीय भाग आणि उत्तर-पश्चिम भारतात पर्जन्यमान कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. ईशान्य भारतात मात्र पाऊस सामान्य श्रेणीत राहण्याची शक्यता आहे.
देशातील पावसावर अवलंबून असलेल्या शेती क्षेत्रांचा समावेश असलेल्या ‘मॉन्सून कोअर झोन’मध्येही यंदा सरासरीपेक्षा कमी पाऊस होण्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे खरीप हंगामातील शेती, जलसाठे, जलविद्युत निर्मिती आणि पिण्याच्या पाण्याच्या उपलब्धतेवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
जून 2026 महिन्यासाठीही हवामान विभागाने निराशाजनक अंदाज वर्तवला आहे. जून महिन्यात देशातील एकूण पर्जन्यमान दीर्घकालीन सरासरीच्या 92 टक्क्यांपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता आहे. उत्तर-पश्चिम भारतातील काही भाग, ईशान्य भारत आणि दक्षिण भारतातील काही प्रदेश वगळता देशातील बहुतांश भागात जून महिन्यातही पावसाचा तुटवडा राहण्याचा अंदाज आहे.
तापमानाच्या बाबतीत जून महिन्यात देशातील बहुतेक भागात कमाल आणि किमान तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. त्यामुळे उष्णतेची तीव्रता वाढण्याची शक्यता असून अनेक राज्यांमध्ये उष्णतेच्या लाटांचा प्रभाव जाणवू शकतो.
उत्तर प्रदेश, हरियाणा, पंजाब, बिहार, ओडिशा, छत्तीसगड, गुजरात आणि आंध्र प्रदेश या राज्यांमध्ये जून महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त उष्णतेच्या लाटा येण्याची शक्यता आहे. महाराष्ट्र, तेलंगणा, हिमाचल प्रदेश आणि तामिळनाडूतील काही भागांमध्येही उष्णतेचा प्रभाव वाढू शकतो.
हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या प्रशांत महासागरातील एल निनो-सदृश परिस्थिती विकसित होत असून मान्सून हंगामादरम्यान एल निनोची स्थिती निर्माण होण्याची शक्यता आहे. एल निनोमुळे भारतातील मान्सूनवर प्रतिकूल परिणाम होण्याची शक्यता असते. दुसरीकडे हिंदी महासागरातील इंडियन ओशन डायपोल (IOD) सध्या तटस्थ स्थितीत असून मान्सून काळातही ही स्थिती कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
हवामान विभागाने राज्य सरकारे आणि जिल्हा प्रशासनांना उष्णतेच्या लाटांसाठी तसेच संभाव्य पावसाच्या तुटवड्याच्या परिस्थितीसाठी आवश्यक पूर्वतयारी करण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच नागरिकांनी हवामान विभागाच्या अधिकृत अंदाज आणि इशाऱ्यांवर लक्ष ठेवून आवश्यक खबरदारी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
