गोवा खबर : नैसर्गिक आपत्ती किंवा आणीबाणीच्या काळात नागरिकांना त्वरित सावध करण्यासाठी केंद्र सरकारने एक पाऊल पुढे टाकले आहे. दूरसंचार विभाग (DoT) आणि राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) यांच्या संयुक्त विद्यमाने आता ‘स्वदेशी सेल ब्रॉडकास्ट’ प्रणालीची देशव्यापी चाचणी सुरू करण्यात आली आहे.
या चाचणी दरम्यान नागरिकांच्या मोबाईलवर मोठ्या आवाजात ‘इमर्जन्सी अलर्ट’चा संदेश येऊ शकतो. मात्र, हा केवळ चाचणीचा भाग असल्याने नागरिकांनी घाबरून जाऊ नये किंवा कोणत्याही प्रकारची कृती करू नये, असे आवाहन सरकारने केले आहे.
काय आहे ‘सेल ब्रॉडकास्ट’ प्रणाली?
आतापर्यंत आपत्तीचा इशारा देण्यासाठी ‘एसएमएस’चा (SMS) वापर केला जात असे. मात्र, सेल ब्रॉडकास्ट तंत्रज्ञान त्यापेक्षा अधिक प्रगत आहे:
- एकाच वेळी प्रसार: एका विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रातील सर्व मोबाईलवर एकाच वेळी संदेश पाठवला जातो.
- इंटरनेटची गरज नाही: यासाठी मोबाईल डेटा किंवा इंटरनेटची आवश्यकता नसते.
- तात्काळ पोहोच: संदेश मिळताच मोबाईलवर एक विशेष टोन किंवा व्हायब्रेशन होते, जेणेकरून वापरकर्त्याचे लक्ष त्वरित वेधले जाते.
- बहुभाषिक: हे संदेश इंग्रजी, हिंदी आणि मराठीसह १९ हून अधिक प्रादेशिक भाषांमध्ये उपलब्ध आहेत.
चाचणी दरम्यान काय काळजी घ्यावी?
१. घाबरू नका: तुमच्या फोनवर बीप आवाजासह संदेश आल्यास तो केवळ प्रणाली तपासण्यासाठी आहे. २. कृतीची गरज नाही: या संदेशानुसार कोणतीही कृती करण्याची किंवा कोणालाही माहिती देण्याची आवश्यकता नाही. ३. पुनरावृत्ती: नेटवर्कची कार्यक्षमता तपासण्यासाठी एकापेक्षा जास्त वेळा असे संदेश प्राप्त होऊ शकतात.
‘सॅशे’ (Sachet) प्रणालीचे यश
सी-डॉट (C-DOT) ने विकसित केलेली ‘सॅशे’ ही एकात्मिक इशारा प्रणाली सध्या ३६ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कार्यरत आहे. आजपर्यंत या प्रणालीद्वारे हवामान बदल, चक्रीवादळ आणि इतर आपत्तींसाठी १३४ अब्जाहून अधिक एसएमएस प्रसारित करण्यात आले आहेत. आता ही यंत्रणा अधिक सक्षम करण्यासाठी त्यात ‘सेल ब्रॉडकास्ट’ची भर घातली जात आहे.
भूकंप, सुनामी, वीज कोसळणे किंवा गॅस गळती यांसारख्या मानवनिर्मित आपत्तींच्या वेळी ही प्रणाली जीव वाचवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे. ही चाचणी प्रक्रिया यशस्वी झाल्यानंतर ही सेवा औपचारिकपणे देशाला समर्पित केली जाईल.
