गोवा खबर : केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (UPSC) कामकाजात अधिक पारदर्शकता आणण्याच्या दृष्टीने केंद्र सरकारने ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानुसार, आता नागरी सेवा प्राथमिक परीक्षा पार पडल्यानंतर लगेचच आयोगाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर ‘तात्पुरती उत्तरतालिका’ (Provisional Answer Key) प्रसिद्ध केली जाणार आहे. ही नवीन प्रक्रिया ‘नागरी सेवा (प्राथमिक) परीक्षा २०२६’ पासून लागू करण्यात येणार असल्याची माहिती केंद्रीय राज्यमंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी सोमवारी राज्यसभेत दिली.
महत्त्वाचे बदल आणि नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे:
- तात्पुरती उत्तरतालिका: यापूर्वी यूपीएससी केवळ अंतिम निकालानंतर उत्तरतालिका जाहीर करत असे. मात्र, आता परीक्षेनंतर तात्काळ उत्तरतालिका उपलब्ध होईल, ज्यामुळे उमेदवारांना त्यांच्या कामगिरीचा अंदाज येईल.
- निकाल आणि गुण: उत्तरतालिका आधी प्रसिद्ध होणार असली तरी, प्राथमिक परीक्षेचे वैयक्तिक गुण मात्र संपूर्ण परीक्षेचा (मुख्य परीक्षा आणि मुलाखत) अंतिम निकाल जाहीर झाल्यानंतरच प्रसिद्ध केले जातील.
- तक्रार निवारण (QPRep पोर्टल): प्रश्नपत्रिकेतील कोणत्याही चुका किंवा विसंगतींना आव्हान देण्यासाठी आयोगाने ‘क्वेश्चन पेपर रिप्रेझेंटेशन पोर्टल’ (QPRep) उपलब्ध करून दिले आहे. उमेदवार या पोर्टलद्वारे किंवा CPGRAMS आणि ईमेलद्वारे आपल्या तक्रारी नोंदवू शकतात.
समान संधीसाठी ‘मॉडरेशन’ पद्धत
विविध पर्यायी विषयांच्या गुणांमध्ये समतोल राखण्यासाठी आयोग ‘इंटर-सब्जेक्ट मॉडरेशन’ पद्धतीचा अवलंब करणार आहे. यामुळे कोणताही विशिष्ट विषय निवडल्यामुळे उमेदवाराचे नुकसान होणार नाही, याची काळजी घेतली जाईल. वर्णनात्मक उत्तरपत्रिकांच्या मूल्यमापन प्रक्रियेची सविस्तर माहिती आयोगाच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
सीसॅट (CSAT) बाबत स्पष्टीकरण
सीसॅट प्रश्नपत्रिकेबाबत स्पष्टीकरण देताना मंत्र्यांनी सांगितले की, ही केवळ एक पात्रता परीक्षा असून उमेदवारांची विश्लेषणात्मक क्षमता तपासणे हाच याचा उद्देश आहे. यातील प्रश्नांची काठिण्यपातळी ही माध्यमिक (१० वी) स्तराचीच राखली जाणार आहे.
“UPSC ची ही नवीन पावले परीक्षेतील पारदर्शकता वाढवण्यासाठी आणि उमेदवारांच्या मनातील शंका दूर करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरतील.”
— डॉ. जितेंद्र सिंह, केंद्रीय राज्यमंत्री
