गोवा खबर : ई श्रम पोर्टल वरती 3 मार्च 2025 पर्यंत 30.68 कोटीहून अधिक असंघटित कामगारांची नोंदणी झाली असून त्यापैकी निम्म्याहून जास्त ( 53.68% ) महिला आहेत.ई श्रम पोर्टलचा लाभ जास्तीत जास्त जनतेपर्यंत पोचवण्यासाठी श्रम व रोजगार मंत्रालयातर्फे 7 जानेवारी 2025 ला भाषिणी व्यासपीठामार्फत हे पोर्टल विविध भाषांमधून वापरण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. या सुविधेमुळे हे पोर्टल सर्वसमावेशक व सुलभ झाले असून आता कामगारांना 22 भारतीय भाषांमधून या पोर्टलचा वापर करता येईल.
श्रम व रोजगार मंत्रालयाने 26 ऑगस्ट 2021 रोजी ई श्रम पोर्टल (eshram.gov.in ) चा प्रारंभ केला होता. या पोर्टलद्वारे एक सर्वसमावेशक राष्ट्रीय असंघटित कामगार माहितीसाठा (NDUW) तयार करून त्याला आधारशी जोडणे हा त्यामागचा उद्देश होता. असंघटित कामगारांची ई श्रम पोर्टल वर नोंदणी करून त्यांना स्वयंघोषणेच्या आधाराने सार्वत्रिक खाते क्रमांक (UAN) दिला जातो.
ई श्रम व त्यासोबतच्या सर्व सेवांचा लाभ कामगारांना सहजपणे घेता यावा यासाठी श्रम व रोजगार मंत्रालयाने 24 फेब्रुवारी 2025 रोजी ई श्रम मोबाईल अँप चा प्रारंभ केला आहे. ई श्रम पोर्टलशी संबंधित कल्याणकारी योजनांची अद्ययावत माहिती या अँप वर उपलब्ध असून तिचा वापर करणे कामगारांना सुलभ जाईल अशी तिची रचना आहे.
असंघटित कामगारांमध्ये जागृती वाढवण्यासाठी मंत्रालयाने टाकलेली पाऊले :
- राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांबरोबर नियमित आढावा बैठक घेणे
- सामायिक सेवा केंद्रांबरोबर (CSC) नियमित बैठक
- कौशल्यविकास व रोजगार संधी मिळवून देण्यासाठी ई श्रम पोर्टलला राष्ट्रीय करियर सेवा व स्किल इंडिया डिजिटल पोर्टल शी जोडले आहे.
- निवृत्तीवेतन योजनांमध्ये सुलभतेने नोंदणी होण्यासाठी इ श्रम पोर्टल ला प्रधान मंत्री श्रम योगी मानधन योजनेशी (PMSYM) जोडले आहे.
- सरकारच्या सर्व कल्याणकारी योजनांची माहिती एकाच ठिकाणी मिळण्यासाठी ई श्रम पोर्टलला मायस्कीम पोर्टलशी जोडले आहे.
- जागृती निर्माण करण्यासाठी एसएमएस मोहीम
लोकसभेत एका लिखित उत्तरात केंद्रीय श्रम व रोजगार राज्यमंत्री शोभा करंदलाजे यांनी आज ही माहिती दिली.
Annexure I
Annexure referred to in reply to Part (a) to (d) of the Lok Sabha Unstarred Question No. 1827 for 10.03.2025 regarding “Status of e-Shram Portal”
States/UTs wise number of unorganised workers registered on e-Shram, as on 3rd March, 2025 is as under:
| S.No. |
State |
Total Registrations |
| 1 |
Andaman And Nicobar Islands |
32,984 |
| 2 |
Andhra Pradesh |
82,78,582 |
| 3 |
Arunachal Pradesh |
2,04,159 |
| 4 |
Assam |
76,25,041 |
| 5 |
Bihar |
2,97,84,018 |
| 6 |
Chandigarh |
1,86,256 |
| 7 |
Chhattisgarh |
85,51,016 |
| 8 |
Delhi |
35,20,346 |
| 9 |
Goa |
77,670 |
| 10 |
Gujarat |
1,19,51,388 |
| 11 |
Haryana |
53,73,158 |
| 12 |
Himachal Pradesh |
19,88,766 |
| 13 |
Jammu And Kashmir |
35,75,377 |
| 14 |
Jharkhand |
96,37,220 |
| 15 |
Karnataka |
1,06,87,903 |
| 16 |
Kerala |
60,23,160 |
| 17 |
Ladakh |
33,896 |
| 18 |
Lakshadweep |
2,818 |
| 19 |
Madhya Pradesh |
1,86,69,796 |
| 20 |
Maharashtra |
1,75,61,195 |
| 21 |
Manipur |
4,55,685 |
| 22 |
Meghalaya |
3,30,557 |
| 23 |
Mizoram |
65,107 |
| 24 |
Nagaland |
2,34,120 |
| 25 |
Odisha |
1,35,67,509 |
| 26 |
Puducherry |
1,90,711 |
| 27 |
Punjab |
57,99,009 |
| 28 |
Rajasthan |
1,45,78,594 |
| 29 |
Sikkim |
42,833 |
| 30 |
Tamil Nadu |
90,69,411 |
| 31 |
Telangana |
44,82,351 |
| 32 |
The Dadra And Nagar Haveli And Daman And Diu |
74,771 |
| 33 |
Tripura |
8,89,395 |
| 34 |
Uttar Pradesh |
8,38,24,946 |
| 35 |
Uttarakhand |
30,65,635 |
| 36 |
West Bengal |
2,64,38,711 |
| |
Total |
30,68,74,094 |
Annexure II
Annexure referred to in reply to Part (a) to (d) of the Lok Sabha Unstarred Question No. 1827 for 10.03.2025 regarding “Status of e-Shram Portal”
Gender wise number of unorganised workers registered on eShram, as on 3rd March, 2025 is as under:
| S. No |
Gender |
Registrations |
| 1 |
Female |
16,47,36,072 |
| 2 |
Male |
14,21,30,667 |
| 3 |
Others |
7,355 |
| Total |
30,68,74,094 |
Annexure III
Annexure referred to in reply to Part (a) to (d) of the Lok Sabha Unstarred Question No. 1827 for 10.03.2025 regarding “Status of e-Shram Portal”
Occupation wise number of unorganised workers registered on eShram, as on 3rd March, 2025 is as under:
| S.No. |
Occupation Sector |
No of Registrations |
| 1 |
Agriculture |
15,99,36,962 |
| 2 |
Apparel |
2,00,36,504 |
| 3 |
Automobile & Transportation |
82,06,116 |
| 4 |
Banking, Financial Services & Insurance |
44,522 |
| 5 |
Beauty & Wellness |
20,51,964 |
| 6 |
Capital Goods & Manufacturing |
64,21,937 |
| 7 |
Construction |
2,77,31,452 |
| 8 |
Domestic and Household Workers |
2,89,04,451 |
| 9 |
Education |
51,56,353 |
| 10 |
Electronics & HW |
49,86,500 |
| 11 |
Food Industry |
14,06,177 |
| 12 |
Gem & Jewellery |
10,13,275 |
| 13 |
Glass & Ceramics |
2,86,619 |
| 14 |
Handicrafts & Carpets |
23,19,790 |
| 15 |
Healthcare |
34,18,685 |
| 16 |
Leather Industry Works |
60,69,527 |
| 17 |
Mining |
4,49,069 |
| 18 |
Miscellaneous |
1,36,65,316 |
| 19 |
Musical Instruments |
1,09,882 |
| 20 |
Office Administration & Facility Management |
29,10,812 |
| 21 |
Organised Retail |
87,678 |
| 22 |
Printing |
4,94,673 |
| 23 |
Private Security |
4,52,043 |
| 24 |
Professionals |
8,12,367 |
| 25 |
Retail |
23,41,729 |
| 26 |
Service |
2,93,228 |
| 27 |
Textile & Handloom |
2,04,164 |
| 28 |
Tobacco Industry |
26,89,300 |
| 29 |
Tourism & Hospitality |
41,69,416 |
| 30 |
Wood & Carpentry |
2,03,583 |
| |
Total |
